Związki węgla

Wszystkie pierwiastki zawarte w organizmie znajdują się tam dla czegoś, co moglibyśmy nazwać szczególnym celem. Nie przesadzimy jednak mó­wiąc, że właściwości życia związane są w całkiem szczególny sposób z właściwościami węgla. Zdolność węgla do przyjmowania czterech elek­tronów, do tworzenia trwałych układów oraz do formowania podwójnych wiązań umożliwia mu tworzenie ogromnej liczby różnorodnych związ­ków. Szczególnie istotny dla niniejszych rozważań jest fakt, że związki wielu rodzin tworzą złożone łańcuchy i pierścienie. Znane z chemii or­ganicznej homologiczne serie związków dostarczają podstaw dla zbiorów cząsteczek, z których zbudowane są istoty żywe. Członkowie każdej rodziny mają podobne ogólne właściwości, ale różnią się w szczegółach.

Fakt, że ?żywe” cząsteczki budowane są w drodze selekcji spośród związków takich serii, stanowi ważną, rzeczywiście fundamentalną cechę. Jedną z najbardziej typowych i zadziwiających właściwości istot ży­wych jest to, że ich działanie przebiegać może jedną, dwiema lub kilko­ma drogami, i to w okolicznościach, które są identyczne lub tylko nie­znacznie się różnią. My sami wyrażamy to mówiąc, że mamy wolny ?wybór” lub też ?wolną wolę”. Zazwyczaj nie przypisujemy tych samych zdolności zwierzętom, a tym bardziej roślinom, ale uznajemy, że wszyst­kie one mogą się w pewnym zakresie ?przystosowywać”. Zna­czy to, że istnieją stany alternatywne, w których mogą one kontynuować życie.

Właściwości węgla mogą mieć decydujące znaczenie dla istnienia tych nieznacznie różniących się stanów, między którymi jest miejsce na ?wy­bór”, a tym samym i na ?kontrolę”. Występowanie tych właściwości w żywych ustrojach wywołuje w nas najpierw podejrzenie, że istnieć mogą różnice między ?zdeterminowanym” zachowaniem się świata nie­organicznego a ?wolnością” życia organicznego. Być może, poczynimy jakiś postęp w analizowaniu tego bardzo istotnego problemu poprzez badanie implikacji wynikających z faktu, że istoty żywe powstają w wy­niku selekcji w ramach rodzin związków organicznych. Wybór alterna­tywy jest jego istotą, jest także i środkiem kontroli, a stąd i równowagi. Jeżeli organizm jest układem, który potrafi istnieć w postaci szeregu stanów różniących się tylko nieznacznie, to być może uda się wykryć, w jaki sposób mechanizmy ?doszły” do wyboru właściwego, zapewnia­jącego im przeżycie.

Sformułowanie to jest bardzo powierzchowne i ogólne. Biochemia zajmuje się precyzyjnym opisem rodzin cząsteczek zawierających węgiel oraz tworzonych przez nie makrocząsteczek. Naszym zadaniem jest przedstawienie pojęć ważnych dla opisu człowieka i innych istot żywych. W tym celu przydać się może zestawienie głównych zespołów cząsteczek organicznych.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.