Regeneracja a postęp ewolucyjny

Utrzymuje się powszechnie, że organizmy niższe mają większe siły re­generacji aniżeli organizmy wyższe. Usiłowanie, by stworzyć ilościowe oceny albo dla stanu ewolucyjnego, albo dla siły regeneracji jest dość ryzykowne; dokonał tego jednak Needham (1964). Wysunął on wniosek, że zdolność regeneracji jest odwrotnie proporcjonalna do stopnia zaawan­sowania ewolucyjnego i że przyczyną tego jest prawdopodobnie fakt, że zróżnicowanie morfologiczne, a zwłaszcza histologiczne, jest wprost pro­porcjonalne do stopnia ewolucji. Jeżeli więc jako wstęp do regeneracji konieczny jest proces uwstecznienia, to regeneracja staje się znacznie trudniejsza i nieekonomiczna. Uznaje on jednak, że zagadnienie jest bar­dzo złożone i że wiele czynników może mieć wpływ na występowanie lub brak zdolności regeneracyjnych. Na przykład czujność i zwinność wyższych zwierząt chroni je jako potencjalny łup drapieżców od poważ­nych ran bezpośrednio przed schwytaniem i całkowitą destrukcją, przy których odpowiednią biologiczną obroną jest nie regeneracja, lecz repro­dukcja.

Z drugiej strony można wykazać, że zdolności regeneracji nie mu­siały utracić koniecznie wszystkie wyższe zwierzęta. Zdumiewającym przykładem jest zdolność jeleni do regeneracji olbrzymich rogów każdego roku. Wydaje się niesłuszne, że skóra małej przestrzeni posiada zdolność wytwarzania luksusowego aksamitu nowych torebek włosowych, znacz­nie bardziej doskonałych aniżeli skóra regenerowana nad ranami. Jednak to piękne, nowe pokrycie jest ?starte na strzępy wkrótce potem, gdy wzrost rogu został zakończony” (Needham, 1964). Jest oczywiste, że ciągle jeszcze jesteśmy bardzo daleko od zrozumienia biologicznej ważności wie­lu zjawisk wzrostu i regeneracji. Możemy ocenić wartość procesów od­nowy cennych dla nas, jak np. gojenie się ran lub kości, lecz niewiele wiemy o znaczeniu cech charakteryzujących układy żywe innych gatun­ków. Dlatego niektóre z ważniejszych procesów odnowy u nich wydają się nam po prostu marnotrawstwem. Nasuwa się jednak wątpliwość, czy osąd taki jest słuszny.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.