Stadia rozwoju

Łatwo krytykować Piageta, ale niewielu badaczy ma za sobą tak ogrom­ne doświadczenie i tyle eksperymentów. Trudno przewidzieć, w jakiej mierze jego system stanie się w przyszłości podstawą analizy zachowania i procesów symbolicznych. Warto się z nim zapoznać jako z pionierską próbą systematycznego, lecz nie nadmiernie uproszczonego ujęcia zacho­wania ludzkiego. Było oczywiście wiele innych badań nad dziećmi i wiele systemów opisujących ludzkie zachowanie, poznanie, rozwój i zdolności umysłowe. Na przykład w badaniach Freuda przewijał się temat doty­czący wszelkich zagadnień związanych z symbolizacją. Na przeciwnym biegunie równie bogate są koncepcje wypracowane w badaniach języko­znawczych. Kreśląc program badań nad człowiekiem trzeba uwzględnić te wszystkie koncepcje i jeszcze wiele innych. W tym rozdziale ograni­czymy się do przedstawienia prac Piageta.

Dla celów opisowych Piaget wielokrotnie wyróżnia szereg etapów i podetapów rozwoju. Jest to chwyt zarazem niebezpieczny i użyteczny. Nie jest tak, że dzieci osiągają kolejne stadia i pozostają na nich, zanim przejdą do następnego etapu. Żadne stadium nie jest niezależne od po­przednich i późniejszych, ani też nie jest ostro od nich odgraniczone. Ponadto zdolności umysłowe rozwijają się u dzieci w rozmaitym tempie, choć dosyć ściśle w tej samej kolejności, podobnie jak to się dzieje z ro­zwojem fizycznym.

Cały czas rozwoju można dogodnie podzielić na cztery główne okresy (z których każdy można z kolei dzielić dalej):

1)    okres inteligencji sensoryczno-motorycznej (0?2 lat);

2)    okres myślenia przedoperacyjnego (2?7 lat);

3)    okres operacji konkretnych (7?11 i więcej lat);

4)    okres operacji formalnych (powyżej 11 lat).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.