Archive for the ‘Świadomość’ Category

Czy istnieje problem umysłu i materii?

Wszystkie te uwagi o świadomości nie rozwiązują dylematu umysłu i materii, lecz tylko pokazują stopień jego złożoności. Zawarte w nim jest całe zagadnienie natury i możliwości języka. Ono z kolei wikła nas w rozważania nad pochodzeniem człowieka, a w związku z tym ? nad źródłem i rozwojem życia. Problem umysłu i materii nie jest ani [...]

Rozwój modelu w mózgu

Mózg noworodka jest, jak się zdaje, szczególnie uzdolniony do uczenia się pewnych rzeczy, chociaż w zasadzie stanowi na razie ?czystą kartę”. Ale wkrótce zanotowane zostaną na niej te doświadczenia, które okaza­ły się pożyteczne dla kontynuacji jego życia. Dziecko jest całkowicie bez­radne i tylko inni mogą zaspokajać jego potrzeby. Najpierw więc uczy się, jak wywoływać w [...]

Rozwój świadomości

Jedną z dostępnych dla nas dróg badawczych są studia nad rozwojem świadomości u dziecka. Wiele wskazuje na to, że nawet aż do siedmiu lat dziecko nie czyni tak charakterystycznego dla dorosłych rozróżnienia pomiędzy sobą i światem. Rozwój pojęć, przy pomocy których dziecko uczy się działać, badał Piaget. Dopiero stosunkowo późno zdobywa ono pojęcia przestrzeni, wiel­kości [...]

Obraz ciała

Zjawiska świadomości są jakoś nastawione na identyfikacją całego bytu danej osoby, obrazu jej własnego ciała i jego stosunku do świata ze­wnętrznego. Pojęciem obrazu ciała posługiwali się zarówno neurologo­wie, jak i psychiatrzy. Badania takie, jak Schildera (1935) wykazują, że to, co nazywamy naszą jaźnią lub samoświadomością, wiążą się ściśle z działalnością cielesną. Świadomość polega na tym, [...]

Sen

Jednym z ważnych kluczy do istoty stanu świadomości jest fakt, że okresowo tracimy świadomość i zapadamy w sen. Ponadto nie możemy wprawdzie być pewni, czy inne zwierzęta są świadome, ale możemy mieć pewność, że sypiają, zaś warczenie śpiącego psa każe przypuszczać, że coś mu się śni. Jednakże nie jest łatwo zdefiniować stan snu. Oczy nie [...]

Stwierdzanie zdarzeń w świadomości

Dotąd poszukiwaliśmy podstaw, które pozwalają stwierdzać świadomość u innych. Ale problemy, z którymi naprawdę nie umiemy sobie pora­dzić, powstają wówczas, gdy staramy się określić, co nazywamy świa­domością u siebie samych. Nie bez znaczenia jest asymetria tych dwu za­gadnień. Mogę spytać ?Czy on jest świadomy”?, ale nonsensem jest py­tanie, ?Czy ja jestem świadomy?”. Jednakże mogę zadać [...]

Problemy identyfikacji świadomości u człowieka. Mózgi zoperowane

Pomyślmy teraz o pewnych trudnościach związanych z powiedzeniem nawet o istocie ludzkiej, że jest lub nie jest świadoma. Po wylewie na­czyniowym w mózgu zdarza się nierzadko, że człowiek zostaje sparaliżo­wany i nie może mówić, a nawet w ogóle ruszać się. Może być wów­czas dość trudno stwierdzić, czy zachował świadomość, nawet, jeśli ma otwarte oczy. Być [...]

Czy komputery mogą myśleć?

Pozostaje nam zatem pytanie, czy gdybyśmy zbudowali dostatecznie zło­żony twór sztuczny, to czy nazwalibyśmy go świadomym. Niektórzy lu­dzie uważają, że komputery, które już mamy, ?myślą”, ponieważ rozwią­zują problemy nie gorzej od nas. Inni mówią: ?oczywiście nie. One nic nie czują, są zrobione z metalu i nie są żywe”. Podobieństwa między maszyną i człowiekiem były nieraz [...]

Kryteria świadomości

Wszyscy chyba się zgadzamy, że słowo ?świadomość” nie jest nazwą rzeczy, lecz pewnego stanu. Stan ten zazwyczaj wiążemy z życiem, a w szczególności z życiem człowieka i być może także zwierząt. Problemy zdefiniowania okoliczności, do których opisu to słowo najlepiej się nadaje, powstają stąd, że obserwując innych lub samych siebie umiemy rozpo­znać, kto jest świadomy [...]

Problem języka prywatnego

Jest to temat szczególnie najeżony pułapkami językowymi. Musimy uwa­żać, żeby nie wynajdywać ?problemu świadomości” przez sam sposób, w jaki o nim mówimy. Wittgenstein daje temu wyraz, gdy pyta, czy z użyciem słowa ‚świadomość’ wiążą się w życiu codziennym jakie­kolwiek problemy? Ktoś stwierdza: ?Ludzie powiadają zgodnie; że wi­dzą, słyszą, czują itd. … Dają więc świadectwo temu, [...]