Archive for the ‘Nauka o człowieku’ Category

Człowiek jako istota ożywiona

Nasz temat polega na tym, że istoty ożywione działają w określony spo­sób, ponieważ są tak zorganizowane, aby zapobiegać zmieszaniu się z ich otoczeniem. Zachowują one tę organizację dzięki systemowi, który na­zwać można przekazem informacji z przeszłości. Ludzka organizacja życia utrzymywana i przekazywana jest przy pomocy jej własnych działań, wśród których najbardziej charakterystycznymi są: posługiwanie się [...]

Aktualne problemy człowieka

Wzrost liczebny, który wynika ze specjalnych możliwości człowieka, obserwowany jest obecnie z pełną niepokoju uwagą. Demografowie, bio­logowie i socjologowie poświęcili temu zagadnieniu bardzo wiele badań, lecz najważniejszy wniosek, jaki z nich wynika, polega na tym, że prog­nozowanie liczebności ludzi jest ryzykowne. Co więcej, nie można przewidzieć wpływu wzrostu liczebnego populacji na jej do­brobyt, jak wykazała [...]

Różnorodność człowieka, jej zalety i wady

Szczególna zdolność człowieka do przekazywania informacji doprowa­dziła do jego eksplozywnej ewolucji, do gwałtownego wzrostu liczebnoś­ci oraz rozwoju techniki, szczególnie w ciągu ostatnich kilku stuleci. Wciąż jeszcze dzieli się on na podgrupy, zwane nieściśle rasami. Biolog nie potrafi zaoferować rozwiązań dla personalnych i politycznych pro­blemów, które wywoływane są przez ten podział; potrafi jednak przy­czynić się do [...]

Dziedziczenie egzosomatyczne. Mózg i psychika

Późniejsze stadia ewolucji człowieka obejmują niezwykłe zdarzenia, takie jak nabycie umiejętności korzystania z narzędzi i pojawienie się mowy. Użycie słowa ?niezwykłe” jest tutaj właściwe, ponieważ dzięki tym zdol­nościom człowiek rozwinął nowe sposoby przechowywania i przekazy­wania informacji, uzupełniające dziedziczenie, wykorzystywane w pro­cesie ewolucji przez różne organizmy w ciągu miliardów lat. Wykorzystywanie tych zdolności wymaga udziału mózgu [...]

Rozmnażanie jako gwarancja ciągłości i zmienności

Ciągłość życia gatunku zależy oczywiście od rozmnażania oraz stałego rozwoju i wzrostu nowych osobników. Będziemy dokładnie śle­dzić te procesy ? szczególnie u człowieka ? i wykazywać, dlaczego zdol­ność do replikacji i wbudowywania nowego materiału jest, być może, najbardziej charakterystyczną cechą żywej organizacji. Jednak najbardziej interesuje nas ogólne pytanie ?Skąd bierze się informacja niezbędna do utrzymania [...]

Czynności życiowe. Homeostaza

Badanie części składowych przy użyciu prostych terminów fizycznych dostarcza nam oczywiście tylko wiadomości o budowie organizmów. Poszukując charakterystycznych cech życia, znajdziemy je w czynnoś­ciach, które stale zachodzą w zorganizowanej materii, a rozpoczynają się od kopiowania, czyli replikacji. Celem wszystkich tych czynności jest utrzymanie przy życiu osobnika oraz zachowanie gatunku. Ta zdolność do zachowania ciągłości w [...]

Przyrodniczy pogląd na człowieka

Rozpoczniemy nasze dociekania od stwierdzenia, jak daleko możemy dojść studiując podstawowe cechy fizyczne i chemiczne człowieka. Każ­demu, kto chciałby posuwać się szybkimi krokami do przodu, czyli ku temu, co można by nazwać wyższymi sprawami umysłu, perspektywa ta może się wydawać nudna, ą nawet banalna. Jest jednak wielkim błędem przypuszczać, że fakty dotyczące życia tracą na [...]

Przewaga fizyki i jej ograniczenia

Naszym celem jest przedstawienie interesujących nas faktów o ludzkim życiu w taki sposób, abyśmy mogli powiązać je z systemem, który byłby tak ogólny, jak tylko jest to możliwe, a zarazem aby odznaczał się maksy­malną zdolnością wyjaśniania i przewidywania. Nie trzeba nawet wspo­minać, że nie we wszystkich dziedzinach nam się to uda. Jesteśmy albo mężczyznami, albo [...]

Jakimi metodami badacz może badać samego siebie?

Możemy powiedzieć, że celem naszym jest przedyskutowanie podstaw nauki o człowieku. Ale ?metoda naukowa”, podobnie jak podejście teolo­giczne, jest procedurą przyswojoną przez człowieka, polegającą na gro­madzeniu informacji, stawianiu hipotez o przyszłych zdarzeniach, testo­waniu ich przy pomocy eksperymentu oraz podawaniu wyników w takiej formie, która pozwoli innym sprawdzić fakty i zastosować je w ich życiu. Czy [...]

Dedukcja, indukcja i inne metody rozumowania

Wysiłki zmierzające do uogólniania poszczególnych faktów lub zjawisk stanowią niewątpliwie dość powszechną skłonność człowieka. Każde spo­łeczeństwo ludzkie ma swoje sposoby ?rozumienia” odpowiednich zjawisk naturalnych ?rozpatrywanych” w zależności od poziomu umysłowego jego członków oraz np. wyznawanej religii. W tym sensie mamy do czy­nienia już w starożytności z wielością kierunków nauk o człowieku. Isto­tę niektórych religii stanowią [...]