Archive for the ‘Komórki, narządy i organizmy’ Category

Działalność życiowa, przemiana i wymiana materii

Ciało składa się z wielu różnych rodzajów komórek: komórki szeregu rodzajów łączą się tworząc różne narządy, które z kolei tworzą cały organizm. Zanim zakończymy nasze wyliczenie, z czego składa się ciało, opiszemy wszystkie struktury, które w nim występują. Opisem budowy organizmów zajmuje się nauka zwana anatomią. W biologii nie można uniknąć badań całej skomplikowanej organizacji. [...]

Narządy i tkanki

Problem ponadkomórkowej organizacji ciała jest bardziej skomplikowa­ny niż definiowanie różnych typów komórek. Większość części ciała nie jest zbudowana z jednego rodzaju komórek, lecz z kombinacji wielu ro­dzajów. Szczególnie złożona jest np. skóra. Oprócz warstw wytwarza­jących zewnętrzną pokrywę ciała w skórze znajdują się jeszcze naczy­nia krwionośne i limfatyczne, mięśnie, nerwy, gruczoły potowe i ło­jowe, komórki pigmentowe [...]

Regulacja i kontrola różnicowania się komórek

Różne formy komórek wytwarzane są przez mechanizmy, które wybie­rają spośród wszystkich instrukcji DNA tylko odpowiednie dla każdego typu komórki. Na przykład komórki gruczołów ślinowych wytwarzają enzym amylazę, który rozkłada skrobię; komórki skóry wytwarzają keratynę ? ochronne, nierozpuszczalne białko skóry i włosów. Podobnie komórki wszystkich tkanek wytwarzają tysiące różnych enzymów kata­lizujących syntezę lub rozkład odpowiednich substancji. [...]

Zwierzęta wielokomórkowe

Wszystkie wyższe zwierzęta i rośliny mają jeszcze precyzyjniejszy po­ziom organizacji; składają się one z wielu różnych typów komórek. Ze względów oczywistych nie jesteśmy w stanie rozważać tutaj różnorod­nych stopni tej organizacji u niższych zwierząt i roślin. Wstrząsające jest jednak uzmysłowienie sobie, że spotykamy się tutaj z nowym po­ziomem w hierarchii porządku. Ciało ludzkie składa się [...]

Organizmy jednokomórkowe

Niektóre organizmy składają się tylko z jednej komórki i w nich właśnie widzimy szczególnie wyraźne zróżnicowanie na części. Tak więc w zielonym wiciowcu spotykamy znane nam jądro, mitochondria, układ Golgiego, retikulum endoplazmatyczne, rybosomy i chloroplasty, wić jako narząd ruchu o skomplikowanym ciałku podstawo­wym oraz plamkę wrażliwą na światło służącą dla orientacji. Orzęski, jak np. pantofelek [...]

Osobniki

Żadne pojedyncze białko enzymatyczne nie jest w stanie samodzielnie podtrzymywać życia. W miarę postępu naszych rozważań będziemy co­raz lepiej rozumieć, jak skomplikowany jest to problem, jak wymaga on współpracy bardzo wielu części składowych ustroju. Dlatego też musimy starać się sprawdzić, w jaki sposób instrukcje DNA regulują uporządko­waną interakcję wszystkich tych części. Jest to sam w [...]