Archive for Kwiecień, 2012

Typy badań testowych

Nie do nas należy przedstawianie pełnego obrazu testów w ich całej róż­norodności. Jednakże każdy, kto zajmuje się badaniem człowieka, powinien mieć jakieś pojęcie o nich. Zapropono­wana tu klasyfikacja jest ambitna, ale amatorska. 1. Testy werbalne. Opierają się na zdolności operowania przy­jętymi znaczeniami słów i do rozumowania. Dobrze pokazują zdolności osób badanych do funkcjonowania w wielu [...]

Korelacja między wynikami w testach a karierami

Potęguje się wreszcie podejrzenie, że wiele testów nie przepowiada na­prawdę osiągnięć w zakresie zdolności, które rzekomo mają mierzyć. Na przykład Mac Kinnon (1962) wykazał, że w Ameryce poziom IQ (ilo­raz inteligencji mierzony za pomocą Terman Concept Mastery Test) ma współczynnik korelacji z osiągnięciami twórczymi tylko 0,08. Hudson (1966) stwierdził, że w Wielkiej Brytanii naukowcy, sędziowie [...]

Analiza wieloczynnikowa

Były to użyteczne wyjaśnienia teoretyczne, ale prawdziwy problem po­lega na trudnościach zdefiniowania i mierzenia zdolności ludzkich; na szczęście są one krańcowo różne. Ludzie różnią się znacznie pod względem czynności mózgowych przy pomocy których przystosowują się do otoczenia. Na przykład jedni są nastawieni ?na zewnątrz”, wychodzą ?ku światu” i przy tym gotowi są na ryzyko; inni [...]

Zagadnienie istnienia ogólnego czynnika zdolności intelektualnych

O działaniu mózgu wiemy tak mało, że nie możemy ani stwierdzić, ani zaprzeczyć, że istnieje jakaś jedna wielkość skalarna zwana inteligen­cją, być może nawet związana z czynnikiem dziedzicznym. Zarówno ist­nienie takiego czynnika, jak i jego dziedziczny charakter były przedmio­tem szerokiej dyskusji. Po części jest to techniczny problem metod statystycznych, przy pomocy których można by wyod­rębnić [...]

Testy nie są poparte teorią

Druga podstawowa trudność polega na-tym, że obecnie żadne próby te­stowania inteligencji nie opierają się na teorii; właściwie nie mamy żad­nego pojęcia o wchodzących tu w grę procesach mózgowych. Nie wiemy, jak działa mózg, by umożliwić jednostce dobre funkcjonowanie dzięki przystosowaniu do warunków otoczenia. Na przykład zdolność swobod­nego posługiwania się językiem ma oczywiście pierwszorzędne znaczenie, ale [...]

Zależność wyniku testu od stosunku między testowanym i testującym

Nie można mierzyć zdolności umysłowych człowieka tak, jak jego wzro­stu, nie wpływając przy tym na cechę mierzoną. Za każdym razem po­jawia się pytanie, kto i po co stosuje test i jakie będą jego skutki dla testowanych. Ludzie żyją w układach społecznych, a ich osobnicze ukła­dy homeostatyczne są z tymi układami ściśle związane. Testy są pra­wie [...]

Trudności i niebezpieczeństwa mierzenia sprawności mózgu

Wymyślono i opracowano liczne i o szerokim zakresie metody testowa­nia zdolności mózgu ludzkiego i wciąż poszukuje się nowych. Nadal sto­suje się szeroko, w unowocześnionych wersjach, klasyczny system testo­wania, zapoczątkowany przez Belga Bineta wraz z Simonem w roku 1905. Opracowano wiele innych testów, zarówno do pomiaru ?ogólnego poziomu inteligencji”, jak i poszczególnych zdolności reakcji emocjonal­nych i [...]

Myślenie odważne i twórcze

Z kolei Bartlett rozważa swoją metodą ?myślenie odważne”, obejmując tym określeniem czynności twórcze artysty i uczonego. Z jego ekspery­mentów wynika, że ?myślenie jako proces umysłowy ?lubi”, by tak rzec, trzymać się układów zamkniętych”. Pojmuje on przez to omawiane już przez nas stosunkowo łatwe i ustalone szeregi typu interpolacyjnego. Ponadto jednak istnieją ?takie siły, które decydują [...]

?Myślenie”

Pomiar inteligencji jest wyjątkowo trudny, a badanie jej rozwoju na­stręcza dodatkowe specjalne problemy. W poszukiwaniu metod jej mie­rzenia może nam pomóc utożsamianie inteligencji ze zdolnością przetwa­rzania informacji. Jest to jednak dość powierzchowne podejście, jeśli ma się ambicję opisać rozwój myślenia istoty ludzkiej w całej złożoności, co jest oczywiście bardzo trudnym zadaniem. Próbowano je wykonać na [...]

Język osobisty a zdolność do operacji logicznych

W miarę jak dziecko rośnie, sprawność jego wyposażenia intelektualnego w pewnym sensie wyraźnie wzrasta. Nabywa ono nowych umiejętności i informacji i staje się coraz ?inteligentniejsze”. Ten proces przemian jest dla nas w naturalny sposób interesujący, skoro chcemy towarzyszyć dziecku w osiąganiu przez nie celu, jakim jest jego przeobrażanie się w samodzielnego osobnika dorosłego. Jednak dla [...]