Archive for Kwiecień, 2012

Przykłady eksperymentów Piageta

Niestety, możemy wybrać tylko parę spośród bardzo wielu różnorodnych eksperymentów i obserwacji przeprowadzonych w Genewie, przeważnie w Instytucie im. J. J. Rousseau. Sporo z nich dotyczy mowy; w innych zaś stawia się dzieci w sytuacjach eksperymentalnych podając im pro­blemy praktyczne do rozwiązania lub zagadki do odgadnięcia. Gdy Piaget badał wczesne stadia mowy, uderzył go fakt, [...]

Okres operacji formalnych (od 11 lat)

Ostatnią fazę rozwoju można nazwać okresem operacji formalnych (11 ?15 lat). Wykształca się ona z poprzedniej, a różni się od niej tym, że nabyte możliwości operowania symbolami same stają się teraz przed­miotem manipulacji. ?Myślenie formalne jest hipotetyczno-dedukcyjne”, tj. zdolne do dedukowania wniosków z czystych hipotez, nie zaś tylko z realnych obserwacji. Wnioski jego są ważne, [...]

Okres operacji konkretnych (7?11 lat)

Mniej więcej pomiędzy 7 a 11 rokiem życia dziecko uczy się, jak posłu­giwać się nabytą umiejętnością właściwego posługiwania się symbolami. Jednak fakt, że zaczyna ono stosować symbole wcale nie znaczy, że szybko nauczy się stosować wszystkie rodzaje symboliki, jakich dostar­cza język. Większość dzieci musi cierpliwie przyswajać sobie kolejne szczegóły technik abstrakcji koniecznych dla opanowania procesów [...]

Okres myślenia przedoperacyjnego (2?7 lat)

Główną cechą tego okresu jest rozwój zdolności wyobrażania. Inteligen­cja wyobrażeniowa umożliwia dziecku ?odróżnianie znaków od tego, co jest oznaczane, a tym samym wywoływać jedne, by z kolei wywołać drugie lub powołać się na nie. Piaget nazywa uogólnioną zdolność do tego rozróżniania oraz do wykonywania operacji odnoszenia znaku do jego treści i odwrotnie funkcją symboliczną” (Flavell, [...]

Okres inteligencji sensoryczno-motorycznej (0?2 lat)

W pierwszych tygodniach życia dziecko po prostu reaguje na bodźce, jakie doń docierają. Niewiele wskazuje na to, by na jego działania wpły­wały jakieś widziane przez nie przedmioty lub zdarzenia w otoczeniu; jeśli nawet takie przedstawienia już powstają, to nie mogą jeszcze po­wodować reakcji opóźnionych, ani przyczyniać się do rozwiązywania problemów, które można by określić jako [...]

Stadia rozwoju

Łatwo krytykować Piageta, ale niewielu badaczy ma za sobą tak ogrom­ne doświadczenie i tyle eksperymentów. Trudno przewidzieć, w jakiej mierze jego system stanie się w przyszłości podstawą analizy zachowania i procesów symbolicznych. Warto się z nim zapoznać jako z pionierską próbą systematycznego, lecz nie nadmiernie uproszczonego ujęcia zacho­wania ludzkiego. Było oczywiście wiele innych badań nad [...]

Schemat, czyli sekwencja działania

Jak już wiemy, twórcy testów inteligencji za pierwszy cel stawiali sobie kwantyfikację. Piaget natomiast starał się raczej dowiedzieć czegoś o ko­lejnych etapach przebywanych przez dziecko na drodze do osiągnięcia pełni ludzkich władz umysłowych. Rozróżnia on pewną liczbę stadiów i podstadiów, ale nie podaje żadnych norm. Metoda testów inteligencji opiera się na odpowiedziach dzieci na serie [...]

Badania rozwoju reakcji społecznych i emocjonalnych

Program badawczy Berkeley Growth Study obejmował periodyczny sprawdzian szeregu wskaźników, które razem wzięte określają ?wymiary ekstrawersji i introwersji, miłości i nienawiści”, czyli dodatnie i ujemne reakcje społeczne (Schaefer i Bayley, 1963). Te zbiorcze określenia opi­sują wyniki bardzo starannych i obiektywnych szacunków. Dla nas waż­na jest zwłaszcza zgodność wyników poszczególnych dzieci oraz ich war­tość predyktywna. We [...]

Rozwój inteligencji w wieku szkolnym

U dwu-trzy letnich dzieci korelacje pomiędzy wynikami testów typu Bi- neta stają się dość zgodne i korelują dodatnio z wynikami testów póź­niejszych. Dzieci 5?6-letnie można już klasyfikować rzetelnie na nor­malne, upośledzone i uzdolnione. Wysunięto więc myśl, że istnieją trzy różne czynniki, które w różnych proporcjach wpływają na sprawność w testach w różnym wieku. Są to: [...]

Mierzenie inteligencji w wieku niemowlęcym

Musimy koniecznie zdawać sobie sprawę, że jeszcze wcale nie rozumie­my naprawdę, jakie procesy w mózgu stanowią podstawę inteligencji, ani jak je mierzyć. Okazuje się to wtedy, gdy próbujemy objąć pomia­rami najwcześniejszy okres życia. W Berkeley objęto badaniami 61 dzieci z Kalifornii od narodzin do 25 roku życia (Berkeley Growth Study; patrz Bayley, 1955). Dla niemowląt [...]